PH متر پورتابل
PH متر پورتابل یک دستگاه اندازه گیری قابل حمل برای تعیین pH محلول ها و در برخی مدل ها پارامترهایی مانند ORP، دما، هدایت الکتریکی، یون و اکسیژن محلول است. طراحی این تجهیزات به گونه ای است که بتوان اندازه گیری را خارج از محیط ثابت آزمایشگاه، در محل نمونه برداری، خطوط تولید، تصفیه خانه ها، صنایع غذایی، محیط زیست و بسیاری از کاربردهای میدانی انجام داد.
در یک PH متر پورتابل حرفه ای، قابل حمل بودن تنها به معنی کوچک بودن دستگاه نیست. مقاومت در برابر آب و گردوغبار، کیفیت الکترود، پایداری سیگنال، جبران دمایی، کالیبراسیون، مدیریت داده ها و امکان استفاده از الکترود متناسب با نوع نمونه، همگی بر کیفیت نتیجه تأثیر دارند.
ساختار بسیاری از PH مترهای حرفه ای موجود در بازار را می توان در محصولاتی مانند Seven2Go و SevenGo Duo از METTLER TOLEDO و خانواده LAQUAact D-70 و مدل های LAQUA PH210 / PH220 از HORIBA مشاهده کرد. این محصولات از نظر تعداد پارامترهای قابل اندازه گیری، تعداد کانال، امکانات ثبت داده، نوع الکترود و سطح حفاظت با یکدیگر تفاوت دارند.
ویژگی های مهم PH متر پورتابل
PH متر پورتابل برای اندازه گیری در شرایطی طراحی شده است که انتقال نمونه به آزمایشگاه همیشه عملی یا مطلوب نیست. در این شرایط، دستگاه باید بتواند ضمن حفظ دقت، در برابر شرایط محیطی و جابه جایی نیز عملکرد قابل اعتمادی داشته باشد.
از مهم ترین ویژگی های یک PH متر پورتابل حرفه ای می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- طراحی سبک و قابل حمل
- بدنه مقاوم در برابر آب و گردوغبار
- اندازه گیری pH با رزولوشن مناسب
- اندازه گیری ORP یا Redox در مدل های مربوطه
- اندازه گیری دما و استفاده از Automatic Temperature Compensation (ATC)
- کالیبراسیون چندنقطه ای
- تشخیص یا راهنمای کالیبراسیون
- ذخیره نتایج اندازه گیری
- امکان استفاده از الکترودهای مختلف
- عملکرد مناسب برای اندازه گیری های میدانی و محیط آزمایشگاه
برای مثال، Seven2Go S2 از METTLER TOLEDO یک PH متر پورتابل تک کاناله برای اندازه گیری pH و Redox است که دارای حفاظت IP67، حافظه 200 اندازه گیری، پشتیبانی از ISM و محدوده اندازه گیری pH از 2- تا 20 است.
سری های PH متر پورتابل و مدل های رایج
PH متر پورتابل در یک سطح عملکردی عرضه نمی شود. بسته به اینکه فقط pH اندازه گیری شود یا چند پارامتر به صورت هم زمان مورد نیاز باشد، می توان از مدل های تک پارامتری یا مولتی پارامتری استفاده کرد.
Seven2Go؛ PH متر پورتابل METTLER TOLEDO
سری Seven2Go برای اندازه گیری قابل حمل طراحی شده و امکاناتی مانند عملکرد ساده، طراحی مقاوم، کاربری یک دستی، حفاظت IP67 و سازگاری با Intelligent Sensor Management (ISM) را ارائه می کند.
در این خانواده، مدل هایی مانند Seven2Go S2 برای pH/mV و مدل های چندپارامتری برای کاربردهای تخصصی تر وجود دارند. سیستم ISM می تواند اطلاعات سنسور و داده های کالیبراسیون را مدیریت کند و هنگام اتصال سنسور، اطلاعات مربوط به آن را در اختیار دستگاه قرار دهد.
این ویژگی در کارهای میدانی اهمیت زیادی دارد، زیرا احتمال انتخاب اشتباه تنظیمات یا استفاده از اطلاعات کالیبراسیون نامرتبط را کاهش می دهد.
SevenGo Duo؛ PH متر پورتابل چند پارامتری
SevenGo Duo نسل دیگری از PH مترهای پورتابل METTLER TOLEDO است که برای اندازه گیری چند پارامتر طراحی شده است. بسته به مدل، این خانواده می تواند برای اندازه گیری pH، ORP، یون، هدایت الکتریکی و اکسیژن محلول استفاده شود.
برای نمونه، SevenGo Duo SG68 یک دستگاه دوکاناله برای pH، ORP، Ion و DO است و از ISM، حفاظت IP67، ذخیره داده و قابلیت های GLP پشتیبانی می کند. محدوده pH این مدل 2- تا 19.999 و دقت pH آن تا ±0.002 اعلام شده است.
مدل SG23 نیز برای اندازه گیری pH و Conductivity در یک دستگاه دوکاناله طراحی شده و از سنسورهای ISM استفاده می کند.
بنابراین در انتخاب یک PH متر پورتابل نباید فقط به عبارت «pH meter» توجه کرد؛ تعداد کانال ها و پارامترهای مورد نیاز نیز اهمیت زیادی دارند.
سری LAQUAact D-70 از HORIBA
یکی از خانواده های شناخته شده PH مترهای پورتابل HORIBA، سری LAQUAact D-70 است. این خانواده جایگزین سری قدیمی تر D-50 شده و در چند مدل مختلف عرضه شده است.
مدل های این خانواده شامل:
- LAQUAact D-71
- LAQUAact D-72
- LAQUAact D-73
- LAQUAact D-74
- LAQUAact D-75
هستند.
تفاوت مدل ها به پارامترهای قابل اندازه گیری مربوط می شود. در این خانواده امکاناتی مانند حافظه داده، کالیبراسیون تا پنج نقطه برای pH، بدنه مقاوم در برابر ضربه، نمایشگر بزرگ تر و در برخی مدل ها نمایش هم زمان دو پارامتر در نظر گرفته شده است. مدل D-74 نیز امکانات بیشتری برای پارامترهایی مانند مقاومت ویژه، شوری و TDS دارد.
به همین دلیل، عبارت D-70 Series را نباید معادل یک مدل واحد در نظر گرفت؛ بلکه یک خانواده از PH مترهای پورتابل با سطوح مختلف عملکرد است.
مدل های جدیدتر HORIBA LAQUA
در خانواده محصولات فعلی HORIBA، مدل های LAQUA PH210 و LAQUA PH220 به عنوان Handheld pH/ORP/Temperature Meter معرفی شده اند. این مدل ها برای اندازه گیری pH، ORP و دما طراحی شده اند و در گروه تجهیزات دستی یا پورتابل LAQUA قرار می گیرند.
در کنار این مدل ها، HORIBA مدل های چندپارامتری مانند LAQUA PC210 / PC220 برای pH، Conductivity، Resistivity، TDS، Salinity و Temperature و همچنین LAQUA PD210 / PD220 برای pH، ORP، Dissolved Oxygen و Temperature را نیز ارائه می کند. بنابراین در صورت نیاز به یک دستگاه چندپارامتری، انتخاب صرفاً بر اساس نام PH متر کافی نیست و باید پارامترهای مورد نیاز مشخص شوند.
الکترود؛ بخش تعیین کننده در اندازه گیری pH
حتی بهترین PH متر پورتابل نیز بدون الکترود مناسب نمی تواند نتیجه قابل اعتمادی ارائه دهد. الکترود pH در تماس مستقیم با نمونه قرار دارد و ویژگی های آن باید با نوع نمونه و شرایط اندازه گیری سازگار باشد.
برای کاربردهای مختلف می توان از الکترودهای:
- General Purpose
- Micro Electrode
- Long Electrode
- Sleeve Electrode
- Food Electrode
- Flat Electrode
- الکترود مناسب نمونه های قلیایی
- الکترود مقاوم در برابر HF
استفاده کرد.
HORIBA در خانواده الکترودهای خود نمونه هایی مانند Standard ToupH، Sleeve ToupH، Micro ToupH و Long ToupH را ارائه می کند که برای نمونه های عمومی، ویسکوز، کم حجم و ظروف یا لوله های عمیق تر طراحی شده اند. همچنین الکترودهای اختصاصی برای مواد غذایی، اندازه گیری دقیق تر، نمونه های حاوی HF و محیط های قلیایی نیز وجود دارند.
در محصولات METTLER TOLEDO نیز خانواده سنسورهای InLab و فناوری ISM امکان استفاده از الکترودهای متناسب با کاربردهای مختلف را فراهم می کنند. در این سیستم، اطلاعات مربوط به سنسور و کالیبراسیون آن می تواند توسط خود سنسور مدیریت شود.
کالیبراسیون PH متر پورتابل
کالیبراسیون یکی از مهم ترین مراحل پیش از اندازه گیری pH است. الکترود pH با گذشت زمان، بسته به شرایط استفاده و نوع نمونه، دچار تغییر در شیب و Offset می شود. بنابراین نمی توان انتظار داشت دستگاه بدون کالیبراسیون دوره ای همیشه همان دقت اولیه را حفظ کند.
PH مترهای پورتابل حرفه ای معمولاً امکان کالیبراسیون چندنقطه ای با محلول های بافر استاندارد را فراهم می کنند.
تعداد نقاط کالیبراسیون به مدل دستگاه بستگی دارد. برای نمونه، در خانواده LAQUAact D-70 امکان کالیبراسیون پنج نقطه ای pH وجود دارد، در حالی که مدل های مختلف METTLER TOLEDO نیز بر اساس سطح عملکرد خود امکانات متفاوتی برای کالیبراسیون ارائه می کنند.
برای اندازه گیری های معمول، انتخاب نقاط کالیبراسیون باید با محدوده pH مورد انتظار نمونه هماهنگ باشد. همچنین محلول های بافر باید سالم، تمیز و متناسب با دستورالعمل دستگاه استفاده شوند.
جبران دمایی در PH متر پورتابل
دمای نمونه می تواند بر رفتار الکترود و پاسخ اندازه گیری pH تأثیر بگذارد. به همین دلیل PH مترهای حرفه ای امکان اندازه گیری دما و اعمال Automatic Temperature Compensation را در اختیار کاربر قرار می دهند.
در سیستم های حرفه ای، سنسور دما می تواند همراه الکترود pH مورد استفاده قرار گیرد تا دستگاه بتواند شرایط دمایی نمونه را در محاسبات خود لحاظ کند.
با این حال، باید توجه داشت که ATC به معنی حذف تمام اثرات دما بر خود محلول نیست؛ بلکه هدف اصلی آن جبران تغییرات پاسخ الکترود و سیستم اندازه گیری نسبت به دما است. در کاربردهای دقیق، دمای واقعی نمونه و رفتار شیمیایی آن نیز باید در تفسیر نتیجه در نظر گرفته شود.
مقاومت در برابر آب و شرایط محیطی
یکی از تفاوت های اصلی PH متر پورتابل با مدل رومیزی، نیاز به مقاومت بیشتر در برابر شرایط محیطی است.
دستگاه هایی مانند Seven2Go و SevenGo Duo دارای طراحی IP67 هستند و برای استفاده در محیط هایی که احتمال تماس با آب یا گردوغبار وجود دارد، طراحی شده اند.
این ویژگی برای نمونه برداری از:
- منابع آب
- تصفیه خانه ها
- استخرها
- خطوط تولید
- صنایع غذایی
- محیط های صنعتی
- مطالعات محیط زیستی
- نمونه های خارج از آزمایشگاه
اهمیت زیادی دارد.
البته IP67 به معنی مناسب بودن دستگاه برای غوطه وری نامحدود یا استفاده بدون محدودیت در هر محیطی نیست و شرایط استفاده باید مطابق مشخصات فنی همان مدل باشد.
ثبت و مدیریت داده ها
در کاربردهای کنترل کیفیت و پایش محیطی، تنها مشاهده مقدار pH کافی نیست. امکان ثبت نتایج و ارتباط دادن آن ها با زمان، نمونه و شرایط اندازه گیری نیز اهمیت دارد.
بسته به مدل، PH مترهای پورتابل می توانند قابلیت هایی مانند:
- Data Memory
- GLP Data
- Calibration History
- Measurement Records
- User Management
- Password Protection
را ارائه کنند.
برای مثال، Seven2Go S2 دارای حافظه 200 اندازه گیری است و SevenGo Duo SG68 امکان ذخیره 500 اندازه گیری را ارائه می کند.
در مدل های مختلف HORIBA نیز حافظه داخلی برای ثبت داده ها در نظر گرفته شده و سری D-70 از حافظه 1000 داده پشتیبانی می کند.
PH متر پورتابل تک کاناله یا چندکاناله؟
یکی از معیارهای مهم انتخاب، تعداد کانال های دستگاه است.
1) مدل تک کاناله زمانی مناسب است که تمرکز اصلی روی اندازه گیری pH و در برخی موارد ORP باشد. این ساختار معمولاً ساده تر است و برای اندازه گیری های روتین انتخاب مناسبی محسوب می شود.
2) مدل دوکاناله برای کاربردهایی مناسب است که نیاز به اندازه گیری دو پارامتر یا استفاده هم زمان از دو سنسور وجود دارد. برای نمونه، برخی مدل های SevenGo Duo امکان اندازه گیری pH و Conductivity یا pH و DO را فراهم می کنند.
در مدل های چندپارامتری، انتخاب دستگاه باید بر اساس پارامترهای واقعی مورد نیاز انجام شود، نه صرفاً تعداد امکانات موجود روی دستگاه.
کاربردهای PH متر پورتابل
PH متر پورتابل در بسیاری از فعالیت های آزمایشگاهی و صنعتی قابل استفاده است، از جمله:
کنترل کیفیت آب و فاضلاب
برای بررسی pH آب خام، آب تصفیه شده، پساب و نمونه های محیطی.
صنایع غذایی و نوشیدنی
برای کنترل pH مواد اولیه، محصولات غذایی، نوشیدنی ها و نمونه های فرآیندی. برای چنین کاربردهایی انتخاب الکترود مناسب اهمیت ویژه ای دارد.
صنایع دارویی
برای اندازه گیری pH مواد اولیه، محلول ها و نمونه های فرآیندی در شرایطی که اندازه گیری در محل انجام می شود.
محیط زیست
برای پایش pH آب های سطحی، منابع آب و نمونه های محیطی.
صنایع شیمیایی
برای کنترل محلول های اسیدی و قلیایی و بررسی شرایط فرآیند.
آزمایشگاه های تحقیقاتی
برای اندازه گیری سریع نمونه هایی که امکان انتقال یا نگهداری طولانی آن ها وجود ندارد.
تفاوت PH متر پورتابل و رومیزی
PH متر رومیزی معمولاً برای آزمایشگاه هایی مناسب است که دستگاه در یک محل ثابت قرار دارد و بیشترین تمرکز روی دقت، امکانات تحلیلی، مدیریت داده و استفاده مداوم است.
در مقابل، PH متر پورتابل برای شرایطی طراحی شده که دستگاه باید همراه کاربر جابه جا شود یا اندازه گیری مستقیماً در محل نمونه انجام گیرد.
بنابراین انتخاب میان این دو بیشتر از آنکه به «بهتر بودن» یک نوع نسبت به دیگری مربوط باشد، به محیط اندازه گیری بستگی دارد.
| ویژگی | PH متر رومیزی | PH متر پورتابل |
|---|---|---|
| جابه جایی | محدود | بسیار مناسب |
| اندازه گیری میدانی | محدود | مناسب |
| مقاومت محیطی | بسته به مدل | معمولاً بالاتر |
| نمایشگر و رابط کاربری | معمولاً بزرگ تر | فشرده تر |
| ثبت داده | گسترده | بسته به مدل |
| کاربرد اصلی | آزمایشگاه | آزمایشگاه و محل نمونه |
| منبع تغذیه | برق شهری | باتری/منبع قابل حمل |
نکات مهم هنگام خرید PH متر پورتابل
برای انتخاب دستگاه مناسب، بهتر است مشخصات زیر پیش از خرید بررسی شود:
- محدوده اندازه گیری pH
- Accuracy و Resolution
- امکان اندازه گیری ORP/mV
- امکان اندازه گیری دما
- وجود ATC
- تعداد نقاط کالیبراسیون
- نوع و کیفیت الکترود
- امکان استفاده از الکترودهای اختصاصی
- درجه حفاظت بدنه مانند IP67
- ظرفیت حافظه داخلی
- قابلیت های GLP و مدیریت داده
- تعداد کانال ها
- نوع کانکتور
- عمر باتری
- وجود Field Kit یا کیف حمل
- خدمات، قطعات و الکترودهای جایگزین
در کاربردهای تخصصی، نوع نمونه باید قبل از انتخاب دستگاه مشخص شود؛ زیرا ممکن است مهم ترین بخش انتخاب، خود دستگاه نباشد و انتخاب الکترود مناسب تعیین کننده کیفیت اندازه گیری باشد.
PH متر پورتابل در لاله تجهیز آزما
در لاله تجهیز آزما، PH متر پورتابل به عنوان یکی از تجهیزات اندازه گیری قابل حمل برای آزمایشگاه ها، صنایع و کاربردهای میدانی در نظر گرفته می شود. انتخاب دستگاه مناسب باید بر اساس نوع نمونه، محدوده pH، میزان دقت مورد نیاز، پارامترهای مورد اندازه گیری، شرایط محیطی و نوع الکترود انجام شود.
در میان راهکارهای موجود در بازار، فناوری هایی مانند Seven2Go، SevenGo Duo، LAQUAact D-70 و LAQUA PH Series نشان می دهند که PH متر پورتابل می تواند از یک دستگاه ساده برای اندازه گیری روتین pH تا یک سیستم چندپارامتری با امکانات ثبت داده و سنسورهای تخصصی متفاوت باشد.
بنابراین هنگام انتخاب، بهتر است دستگاه بر اساس کاربرد واقعی و مشخصات فنی مورد نیاز انتخاب شود، نه صرفاً برند یا تعداد قابلیت های اعلام شده.
جمع بندی
PH متر پورتابل برای آزمایشگاه ها و مجموعه هایی مناسب است که علاوه بر دقت اندازه گیری، به جابه جایی آسان و امکان انجام آزمون در محل نمونه نیاز دارند. مدل های ساده تر برای اندازه گیری روتین pH مناسب اند، در حالی که مدل های پیشرفته تر می توانند پارامترهایی مانند ORP، Conductivity، Ion و Dissolved Oxygen را نیز اندازه گیری کنند.
سری Seven2Go و SevenGo Duo از METTLER TOLEDO و خانواده های LAQUAact D-70 و LAQUA PH از HORIBA نمونه هایی از رویکردهای مختلف در طراحی PH مترهای پورتابل هستند؛ از دستگاه های تک کاناله برای pH تا تجهیزات چندپارامتری و دوکاناله.
برای انتخاب دقیق، مهم ترین موارد شامل نوع نمونه، دقت مورد انتظار، شرایط محیطی، پارامترهای مورد نیاز و نوع الکترود است.
جهت کسب مشاوره دقیق و اطلاعات بیشتر با کارشناسان لاله تجهیز آزما در تماس باشید .
