میکروسکوپ چیست؟

میکروسکوپ یکی از تجهیزات مهم آزمایشگاهی برای مشاهده ساختار، شکل و ویژگی های نمونه هایی است که بررسی آن ها با چشم غیرمسلح امکان پذیر نیست. این دستگاه با استفاده از سیستم اپتیکی و بزرگنمایی مناسب، تصویر نمونه را ایجاد می کند و امکان بررسی جزئیات آن را فراهم می سازد.

انتخاب میکروسکوپ مناسب به نوع نمونه، میزان بزرگنمایی مورد نیاز، روش مشاهده، نوع نورپردازی و هدف آزمایش بستگی دارد. برای مثال، میکروسکوپ های زیستی برای بررسی نمونه های سلولی و میکروبی مناسب هستند، در حالی که مدل های متالورژی برای بررسی فلزات و سطوح جامد طراحی شده اند.

در مدل های پیشرفته تر، امکان اتصال دوربین نیز وجود دارد تا تصاویر نمونه ثبت، ذخیره و برای مستندسازی یا بررسی های بعدی استفاده شوند. میکروسکوپ های KRÜSS نیز در مدل های مختلف برای کاربردهای آزمایشگاهی، صنعتی و آموزشی عرضه می شوند.

انواع میکروسکوپ

نوع میکروسکوپ باید بر اساس کاربرد و ماهیت نمونه انتخاب شود. ساختار اپتیکی و روش نورپردازی در هر گروه، قابلیت های متفاوتی برای مشاهده نمونه ایجاد می کند.

میکروسکوپ مونوکولار

میکروسکوپ مونوکولار دارای یک مسیر مشاهده است و معمولاً برای آموزش، مشاهده های عمومی و بررسی های مقدماتی استفاده می شود.

در برخی مدل های مونوکولار KRÜSS، بزرگنمایی با عدسی های شیئی 4X، 10X و 40X انجام می شود و بعضی مدل ها امکان استفاده از عدسی 100X را نیز دارند.

میکروسکوپ بینوکولار

میکروسکوپ بینوکولار دارای دو مسیر نوری برای مشاهده نمونه است و برای کارهای آزمایشگاهی طولانی مدت، راحتی بیشتری برای کاربر فراهم می کند.

در این نوع میکروسکوپ، تنظیم فاصله چشمی و دیوپتر به کاربر کمک می کند تصویر را متناسب با شرایط دید خود تنظیم کند.

میکروسکوپ تری نوکولار

میکروسکوپ تری نوکولار علاوه بر مسیرهای چشمی، دارای مسیر جداگانه برای اتصال دوربین است. این ساختار برای آزمایشگاه هایی که به تصویربرداری، ثبت نتایج و مستندسازی نمونه ها نیاز دارند، کاربرد زیادی دارد.

در سری MBL4000، میکروسکوپ های تری نوکولار با بزرگنمایی های مختلف و قابلیت اتصال دوربین ارائه شده اند. برخی مدل ها نیز برای کنتراست فاز و فلورسانس طراحی شده اند.

میکروسکوپ معکوس

در میکروسکوپ معکوس، آرایش سیستم مشاهده نسبت به میکروسکوپ های معمولی متفاوت است و برای بررسی نمونه هایی که در ظروف یا محفظه های مخصوص قرار دارند، کاربرد دارد.

این نوع میکروسکوپ در بررسی نمونه های زیستی و سلولی اهمیت ویژه ای دارد. KRÜSS مدل MBL3200 را برای بررسی نمونه های زیستی با قابلیت کنتراست فاز و اتصال دوربین ارائه می کند.

میکروسکوپ متالورژی

میکروسکوپ متالورژی برای بررسی فلزات، سطوح و ساختار مواد جامد طراحی شده است. برخلاف بسیاری از میکروسکوپ های زیستی، در این تجهیزات نور از سمت نمونه تابیده می شود و بازتاب آن برای ایجاد تصویر مورد استفاده قرار می گیرد.

مدل MBL3300 دارای نورپردازی بازتابی قابل تنظیم و مسیر جداگانه برای اتصال دوربین است و برای بررسی ساختار و کنترل کیفیت سطوح فلزی کاربرد دارد.

استریومیکروسکوپ

استریومیکروسکوپ برای مشاهده سه بعدی تر و بررسی نمونه هایی با ابعاد بزرگ تر یا ساختار سطحی مناسب است. یکی از ویژگی های مهم این گروه، امکان تغییر پیوسته بزرگنمایی در مدل های زوم است.

در سری MSZ5000، محدوده زوم پیوسته 0.7X  تا 4.5 X  ارائه شده و بسته به مدل، نور عبوری، نور بازتابی، نور حلقه ای LED و مسیر تصویربرداری نیز قابل استفاده است.

بزرگنمایی در میکروسکوپ

یکی از مهم ترین مشخصات هنگام انتخاب میکروسکوپ، بزرگنمایی است. بزرگنمایی نهایی معمولاً از حاصل ضرب بزرگنمایی عدسی چشمی و عدسی شیئی به دست می آید.

برای مثال، در یک میکروسکوپ با عدسی چشمی 10X و عدسی شیئی 40X، بزرگنمایی نهایی 400X خواهد بود.

اما بزرگنمایی بیشتر لزوماً به معنی تصویر بهتر نیست. کیفیت اپتیک، قدرت تفکیک، کیفیت عدسی های شیئی، سیستم روشنایی و آماده سازی نمونه نیز نقش مهمی در کیفیت تصویر دارند.

در برخی میکروسکوپ های سری MBL4000، استفاده از عدسی های شیئی تا 100X همراه با چشمی 10X امکان بزرگنمایی تا 1000X  را فراهم می کند.

عدسی های شیئی و اپتیک

عدسی شیئی یکی از مهم ترین اجزای میکروسکوپ است و بخش اصلی بزرگنمایی و تشکیل تصویر را بر عهده دارد.

در میکروسکوپ های آزمایشگاهی می توان از عدسی های شیئی با بزرگنمایی های مختلف استفاده کرد. در مدل های حرفه ای، استفاده از عدسی های Plan-Achromatic  می تواند به بهبود یکنواختی تصویر و کاهش برخی خطاهای اپتیکی کمک کند.

در برخی مدل های  KRÜSS، عدسی های شیئی 4X، 10X، 20X، 40X و 100X ارائه شده اند. برای میکروسکوپ متالورژی MBL3300 نیز عدسی های Plan-Achromatic با بزرگنمایی های 5X، 10X و 50X در نظر گرفته شده است.

سیستم روشنایی میکروسکوپ

نورپردازی مناسب برای تشکیل یک تصویر واضح اهمیت زیادی دارد. بسته به نوع میکروسکوپ و نمونه، از نور عبوری یا نور بازتابی استفاده می شود.

نور عبوری

در نور عبوری، نور از زیر نمونه عبور می کند و برای بسیاری از نمونه های زیستی و نازک کاربرد دارد.

نور بازتابی

در نور بازتابی، نور از سمت سطح نمونه تابیده می شود و بازتاب آن توسط سیستم اپتیکی مشاهده می شود. این روش برای نمونه های مات و سطوح فلزی کاربرد بیشتری دارد.

نورپردازی Köhler

در برخی میکروسکوپ های حرفه ای، نورپردازی Köhler  برای ایجاد روشنایی یکنواخت و کنترل بهتر نور مورد استفاده قرار می گیرد. سری MBL4000 از KRÜSS به سیستم روشنایی LED با روش Köhler مجهز شده است.

کنتراست فاز در میکروسکوپ

نمونه های زیستی و سلولی همیشه کنتراست کافی برای مشاهده مستقیم ندارند.  کنتراست فاز یکی از روش هایی است که برای افزایش قابلیت مشاهده ساختارهای کم کنتراست مورد استفاده قرار می گیرد.

این روش بدون نیاز به رنگ آمیزی برخی نمونه ها، امکان مشاهده بهتر ساختارهای ظریف و شفاف را فراهم می کند.

در برخی مدل های میکروسکوپ  KRÜSS، سیستم کنتراست فاز به همراه عدسی های اختصاصی ارائه می شود.

میکروسکوپ فلورسانس

در میکروسکوپ فلورسانس، نمونه با نور دارای طول موج مناسب تحریک شده و نور فلورسانس حاصل برای تشکیل تصویر مورد استفاده قرار می گیرد.

این روش در تحقیقات زیستی و بررسی نمونه هایی که با مواد فلورسنت یا نشانگرهای مناسب آماده شده اند، کاربرد دارد.

برخی مدل های سری MBL4000 با سیستم فلورسانس و در بعضی مدل ها ترکیب فلورسانس و کنتراست فاز ارائه می شوند.

دوربین میکروسکوپ و تصویربرداری

اتصال دوربین به میکروسکوپ امکان ثبت تصاویر نمونه و مشاهده آن ها روی نمایشگر یا رایانه را فراهم می کند. این قابلیت برای مستندسازی، آموزش، مقایسه نمونه ها و ارائه نتایج آزمایش اهمیت زیادی دارد.

میکروسکوپ های تری نوکولار به دلیل داشتن مسیر تصویربرداری اختصاصی، گزینه مناسبی برای استفاده همراه با دوربین هستند.

برای سیستم های KRÜSS، دوربین هایی با سنسورهای مختلف از جمله مدل های 2، 8 و 12 مگاپیکسلی ارائه شده اند و برخی تجهیزات امکان اتصال از طریق Wi-Fi یا استفاده از نمایشگر را نیز فراهم می کنند.

کاربرد میکروسکوپ در آزمایشگاه و صنعت

میکروسکوپ بسته به نوع ساختار اپتیکی و سیستم روشنایی می تواند در حوزه های مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

آزمایشگاه های زیستی

برای مشاهده سلول ها، بافت ها، میکروارگانیسم ها و نمونه های زیستی، میکروسکوپ های زیستی و مدل های دارای نور عبوری و کنتراست فاز کاربرد دارند.

کنترل کیفیت

در کنترل کیفیت، میکروسکوپ برای بررسی ساختار، ظاهر، آلودگی، ذرات و عیوب سطحی نمونه ها استفاده می شود.

صنایع فلزی

برای بررسی سطح و ساختار فلزات و قطعات، استفاده از میکروسکوپ متالورژی با نور بازتابی گزینه مناسبی است. مدل MBL3300 نیز مشخصاً برای بررسی مواد و سطوح فلزی طراحی شده است.

آموزش و پژوهش

میکروسکوپ در مراکز آموزشی و آزمایشگاه های تحقیقاتی برای مشاهده نمونه ها، آموزش روش های میکروسکوپی و ثبت تصاویر مورد استفاده قرار می گیرد.

راهنمای انتخاب میکروسکوپ

انتخاب میکروسکوپ باید بر اساس نوع نمونه و روش بررسی انجام شود. مهم ترین مواردی که پیش از خرید باید بررسی شوند عبارت اند از:

• نوع نمونه و کاربرد اصلی
• میزان بزرگنمایی مورد نیاز
• کیفیت و نوع عدسی های شیئی
• مونوکولار، بینوکولار یا تری نوکولار بودن
• نوع نورپردازی
• نیاز به کنتراست فاز یا فلورسانس
• امکان اتصال دوربین
• ابعاد و نوع میز نمونه
• قابلیت تغییر و ارتقای تجهیزات جانبی

برای نمونه های زیستی، میکروسکوپ های نور عبوری و کنتراست فاز می توانند انتخاب مناسبی باشند؛ در مقابل، برای بررسی فلزات و سطوح مات باید به سراغ مدل های متالورژی با نور بازتابی رفت.

میکروسکوپ در لاله تجهیز آزما

میکروسکوپ یکی از تجهیزات کاربردی برای مشاهده و بررسی دقیق نمونه ها در آزمایشگاه، مراکز تحقیقاتی، کنترل کیفیت و صنایع مختلف است. در لاله تجهیز آزما، میکروسکوپ های KRÜSS  برای کاربردهای متنوع از مشاهده نمونه های زیستی تا بررسی سطوح و مواد قابل ارائه هستند.

انتخاب مدل مناسب باید بر اساس نوع نمونه، بزرگنمایی مورد نیاز، روش نورپردازی و امکانات مورد انتظار مانند کنتراست فاز، فلورسانس یا تصویربرداری انجام شود.

جمع بندی

میکروسکوپ با ایجاد بزرگنمایی و تصویر دقیق، امکان بررسی ساختار نمونه هایی را فراهم می کند که مشاهده آن ها با چشم غیرمسلح امکان پذیر نیست. با توجه به نوع کاربرد، می توان از میکروسکوپ های مونوکولار، بینوکولار، تری نوکولار، معکوس، متالورژی و استریو استفاده کرد.

در انتخاب میکروسکوپ، توجه به بزرگنمایی، کیفیت اپتیک، نوع عدسی، سیستم روشنایی، قدرت تفکیک، روش مشاهده و قابلیت تصویربرداری اهمیت زیادی دارد. همچنین نوع نمونه باید تعیین کننده اصلی انتخاب دستگاه باشد.

ارتباط با کارشناسان لاله تجهیز آزما

برای انتخاب و خرید میکروسکوپ متناسب با نوع نمونه و کاربرد آزمایشگاه، می توانید با کارشناسان لاله تجهیز آزما در تماس باشید. کارشناسان مجموعه می توانند در بررسی مشخصات فنی، انتخاب نوع میکروسکوپ و تجهیزات جانبی مورد نیاز به شما کمک کنند.